علت و درمان لق شدن دندان دائمی

t

داشتن یک دندان لق در سنین بزرگسالی می‌تواند بسیار ناراحت کننده باشد. هنگامی‌که یکی از دندان‌های دائمی لق شوند، فرد در ارتباط با احتمال از دست دادن دندان، هزینه بالای درمان، یا ایجاد مشکلات جدید در ارتباط با سلامت خود دچار نگرانی می‌شود. دندان‌های دائمی ممکن است به دلایل مختلف همچون آسیب دیدگی، دندان‌قروچه، گاز گرفتن اجسام سفت، یا ابتلا به بیماری‌های لثه، لق شوند.

لق شدن دندان‌های دائمی دلایل متعدد دارد که شاید یکی از رایج‌ترین این دلایل، ابتلا به بیماری‌های لثه باشد. این مشکلات باید در اسرع وقت تحت درمان قرار گیرند تا به این ترتیب درمان مناسب بیمار امکان پذیر شده و به دندان‌های فرد آسیب جدی وارد نشود.

همکاران ما در این کلینیک همواره آماده اطلاع‌رسانی به شما درباره ساعات کاری پزشکان و روش‌های درمان اورژانسی برای لق شدن دندان‌ها می‌باشند. برای رزرو نوبت و مشاوره می‌توانید از طریق شماره تلفن‌های ۹-۶۶۳۸۱۱۹۵-۰۲۱ و ۹-۷۷۷۳۱۰۰۷-۰۲۱  با ما تماس حاصل فرمایید.

دلایل لق شدن دندان‌های دائمی


لق شدن دندان شیری کودکان امری طبیعی است اما لق شدن دندان در بزرگسالی می‌تواند بسیار ناراحت کننده باشد. مهمترین دلایل لق شدن دندان‌های دائمی به شرح زیر هستند:

دندان‌قروچه

در صورتی‌که شما دچار مشکل دندان‌قروچه هستید و به همین خاطر یک یا چند عدد از دندان‌های شما لق شده‌اند، لازم است در اسرع وقت در این رابطه با دندانپزشک ملاقات کنید. امروزه درمان مشکلات مربوط به دندان‌قروچه برای حفاظت از دندان‌ها و پیشگیری از آسیب‌دیدگی‌های بعدی به سادگی امکان‌پذیر می‌باشد. در این شرایط دندانپزشک احتمالاً به بیمار توصیه می‌کند از محافظ دهان و دندان (به خصوص در زمان خواب) استفاده کند تا به این ترتیب از سایش دندان‌های خود به یکدیگر جلوگیری نماید.

بیماری لثه

یکی از رایج‌ترین دلایل لق شدن ناگهانی دندان‌های دائم ابتلا به بیماری‌های لثه می‌باشد. بیماری‌های لثه با ابتلای فرد به ژنژیویت شروع می‌شود. ژنژیویت عفونتی است که باعث قرمز و حساس شدن لثه‌ها شده و با خونریزی لثه‌ها در هنگام مسواک زدن همراه است. در صورتی که این مشکل به خوبی درمان نشود، ژنژیویت پیشرفت کرده و تبدیل به بیماری پریودنتیت می‌شود. این بیماری باعث تشکیل پلاک بر روی دندان‌ها در نواحی بالا و زیر خط لثه می‌شود. در صورتی‌که پلاک‌های تشکیل شده بر روی دندان‌ها پاک نگردند، این پلاک‌ها به تدریج سفت شده و تبدیل به جرم می‌شوند. این شرایط در نهایت باعث التهاب بافت لثه و تخریب آن خواهد شد. به این ترتیب لثه‌ها دچار خون ریزی شده و با عقب رفتن آنها از روی دندان‌ها، حفره (پاکت) بین لثه‌ها و دندان‌ها تشکیل می‌شود. این حفره‌ها محل تجمع باکتری در دهان هستند و با تشدید عفونت دهان و دندان همراه هستند.

در صورتی‌که شما مشکل دندان‌قروچه ندارید و به آسیب دیدگی خاص که باعث لق شدن دندان شده باشد دچار نشده‌اید، لازم است بلافاصله پس از مشاهده لق شدن دندان دائمی با دندانپزشک برای معاینه وضعیت خود ملاقات کنید. ملاقات با دندانپزشک بطور خاص در هنگام مشاهده علائم و نشانه‌های زیر لازم و ضروری می‌باشد:

  • خون‌ریزی لثه‌ها در هنگام مسواک زدن یا پس از آن
  • قرمز شدن، ورم کردن، یا حساسیت لثه‌ها
  • بوی بد دائم دهان یا ایجاد مزه بد در دهان
  • عقب‌رفتگی لثه‌ها
  • تشکیل حفره‌های عمیق در خط بین دندان‌ها و لثه‌ها
  • شل شدن یا جابجایی دندان‌ها
  • ایجاد تغییر در نحوه قرار گرفتن دندان‌ها در کنار یکدیگر در هنگام جویدن غذا یا ایجاد مشکل در ارتباط با نحوه قرار گرفتن دندان‌های مصنوعی جزئی (partial dentures) در دهان

مراحل اصلی لق شدن دندان


مراحل اصلی لق شدن دندان‌ها به شرح زیر می‌باشند:

لق شدن جزئی دندان

در صورتی‌که لق شدن دندان جزئی یا ناچیز باشد، معمولاً بدون درمان خاص با گذشت زمان مشکل بر طرف می‌شود. در این شرایط معمولاً مقدار کمی خونریزی در طول فرآیند بهبود لثه‌ها مشاهده خواهد شد. در طول این دوره می‌بایست فرد تا حد امکان از دندان لق شده برای غذا خوردن استفاده نکند و برای چند روز غذاهای چسبنده مصرف ننماید. همچنین بیمار نباید دندان لق شده را تکان داده یا سعی کند آن را تکان دهد. انجام این کار فقط هنگامی مجاز است که دندان به خاطر لق شدن کمی کج شده باشد. در صورتی که مشکل لق شدن دندان با گذشت چند روز برطرف نشد، لازم است با دندانپزشک به منظور بررسی جدی تر نبودن شرایط نسبت به آنچه قبلاً تصور می‌شد، ملاقات شود.

لق شدن شدید یا افتادن دندان

در صورتی‌که لق شدن دندان شدید بوده، شکستگی یا ترک در دندان مشاهده شود یا دندان از محل قرارگیری خود خارج گردد، لازم است با مشکل به صورت اورژانسی با مراجعه به مطب دندانپزشک در اسرع وقت برخورد شود. در این شرایط به منظور نجات دندان، لازم است دندان تا حد ممکن به حفره خود بازگردانده شود (معمولاً ۲ ساعت حداکثر زمان معمول برای زنده ماندن دندان می‌باشد). بیمار می‌تواند تا زمان ملاقات با دندانپزشک دندان خود را در محل نگه داشته و به توصیه‌های زیر برای مواجه شدن با شرایط ایجاد شده توجه کند:

  • مرطوب نگه‌داشتن دندان با بزاق دهان یا آب. در این شرایط نباید دندان با سایش مواجه شود.
  • باز گرداندن دندان در حفره آن در جهت صحیح
  • فشار دادن دندان با زبان تا زمانی که عاج دندان با دندان‌های مجاور آن هماهنگی شود.
  • گاز گرفتن یک پارچه استریل برای تثبیت دندان در محل تا هنگام ملاقات با دندانپزشک

در صورتی‌که نمی‌توانید دندان خود را به حفره آن باز گردانید، بسیار مهم است که دندان را تا زمان ملاقات با دندانپزشک مرطوب نگه دارید. به این ترتیب نباید اجازه دهید دندان خشک شود. شما می‌توانید دندان خود را در بزاق یا شیر قرار داده یا از کیت‌های مخصوص نجات دندان به این منظور استفاده کنید. این کیت‌ها بطور معمول برای شرایط اورژانسی در خانه یا اتومبیل نگه داشته می‌شوند. در صورتی‌که فعالیت‌های ورزشی دارای تماس مستقیم انجام می‌دهید، دسترسی به این کیت‌ها می‌تواند به نجات دندان در مواقع اورژانسی کمک موثر نماید.

تشخیص مشکل لق شدن دندان


معاینه دندانپزشک معمولاً می‌تواند ایجاد نقاط نرم در لثه‌ها و تغییر رنگ آنها به قرمز- بنفش را مشخص کند. علاوه بر این دندانپزشک می‌تواند تشکیل جرم و پلاک بر روی سطح دندان و عمیق شدن حفره‌های بین دندان‌ها و لثه را بررسی نماید. دندانپزشک معمولاً از عکس رادیولوژی برای تعیین میزان تخریب بافت‌های نگه‌دارنده دندان در نتیجه ابتلا به پریودنتیت و نیز وجود پلاک در زیر لثه‌ها استفاده می‌کند. توجه داشته باشید تمیز کردن منظم دندان‌ها توسط دندانپزشک و نیز مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم می‌تواند به پیشگیری از لق شدن دندان‌ها و ابتلا به بیماری‌های لثه کمک کند.

درمان مشکل لق شدن دندان


توضیح نحوه درمان این شرایط واقعاً پیچیده‌تر از چیزی است که امکان تشریح آن در این مطلب وجود داشته باشد. به همین دلیل، لازم است در صورت مواجه شدن با این مشکل با دندانپزشک یا متخصص درمان ریشه ملاقات شود تا به این ترتیب با بررسی جزئیات مشکل، از روش درمان مناسب برای رفع مشکل استفاده گردد. به هر حال، پس از استفاده از روش‌های درمان مناسب می‌توان انتظار داشت شرایط بیماری پریودنتیت یا سایر بیماری‌های لثه که به تدریج باعث می‌شوند ساختارهای نگه‌دارنده دندان از بین بروند، خاتمه پیدا کند و دیگر مشکلی در ارتباط با لقی دندان وجود نداشته باشد.

صرف نظر از علت ایجاد مشکل، لق شدن دندان‌های دائمی نیازمند درمان فوری برای بالا بردن شانس نجات دندان می‌باشد. به این ترتیب درمان مورد نیاز با توجه به شرایط خاص بیمار مشخص شده و می‌تواند شامل یک یا چند مورد از موارد زیر باشد:

  • جرم‌گیری عمقی لثه: این جرم‌گیری می‌تواند تجمع پلاک و باکتری را بر روی تمام سطح دندان پاک کند. این فرآیند اولین مرحله با اهمیت در درمان بیماری لثه می‌باشد.
  • اسپلینت کردن: گاهی اوقات لازم است دندان لق شده به دندان‌های مجاور آن متصل شود تا به این ترتیب با استفاده از اسپلینت، حمایت بیشتری برای آن ایجاد گردد. به این منظور یک تکه نازک فلزی دور ناحیه بالا یا پشت دندان بسته می‌شود.
  • اصلاح نحوه قرارگیری دندان‌ها بر روی یکدیگر: در این حالت معمولاً مقدار جزئی از مینای دندان برداشته می‌شود تا به این ترتیب از لق شدن دندان به خاطر وارد شدن فشار بیش از حد یا فشار در جهت نامناسب جلوگیری شده و از دندان در محل حفاظت شود.
  • استفاده از محافظ شبانه: در این حالت از یک ابزار پلاستیکی نرم که شبیه به محافظ دهان فعالیت‌های ورزشی است در طول شب (یا در هنگام ایجاد استرس) استفاده می‌شود. به این ترتیب می‌توان فشار وارد شدن به دندان‌ها و فک را کاهش داد.
  • جراحی لثه: در موارد خاص ابتلای فرد به بیماری‌های پیشرفته، درمان مشکل ممکن است نیازمند بررسی نواحی آسیب دیده زیر لثه یا ترمیم بافت تخریب شده در نتیجه بیماری باشد و به همین خاطر لازم است از عمل جراحی به این منظور استفاده شود.

بطور کلی دو رویکرد خاص برای درمان مشکل لق شدن دندان به شرح زیر وجود دارد:

  • رویکرد مکانیکی: این رویکرد از اصلاح فشار وارد شده به دندان‌ها، درمان تاثیرات ناشی از فشار بر رباط‌ها (مکانیزم اتصال دندان‌ها به استخوان) و نیز اصلاح مقدار نیروی جویدن غذا که در نتیجه عملکرد عضلات فک ایجاد شده و به دندان‌ها در طول فرآیند جویدن غذا فشار وارد می‌کند، استفاده می‌نماید. دستیابی به این شرایط با استفاده از راهکارهای مختلف با توجه به میزان لق شدن دندان‌های فرد امکان‌پذیر است.
  • رویکرد ارتودنسی: این رویکرد از روش‌های ارتودنسی برای تغییر موقعیت دندان‌ها به صورتی استفاده می‌کند که فشار وارد شده به دندان‌ها یکنواخت و مناسب شود. به هر حال، فرآیند درمان در این شرایط می‌تواند تا حدودی پیچیده باشد. بطور خاص این پیچیدگی زمانی مشاهده می‌شود که مشکل لق شدن دندان به خاطر ابتلا به بیماری پریودنتیت باشد و برای موفق بودن درمان ارتودنسی لازم است ابتدا بیماری پریودنتیت درمان شود. هنگامی‌که از این رویکرد به درستی استفاده شود، از وارد کردن فشار به دندان‌ها به صورت کنترل شده برای حرکت دادن دندان‌ها به سمت موقعیت مناسب استفاده شده و به این ترتیب امکان ترمیم استخوان آسیب دیده و ایجاد اتصالات جدید برای دندان‌ها فراهم می‌شود.