دندان درد شدید در کودکان و بزرگسالان:علت و درمان

456354

شاید تصور اینکه چگونه درد دندان می‌تواند به یک مسئله مرگ آور تبدیل شود، دشوار باشد. گاهی اوقات حتی ناراحتی خفیف یا متوسط (برای مثال، درد در هنگام جویدن غذا، حساسیت به مواد غذایی گرم و سرد، یا قرمزی و ورم لثه‌ها) می‌تواند به سرعت به  مجموعه‌ای از مشکلات جدی تر تبدیل شده و ایجاد آبسه را در دهان فرد به همراه داشته باشد. آبسه یک کیسه تورمی تشکیل شده از چرک است که داخل دندان یا بین یک دندان و لثه ایجاد می‌شود. با وجودی که در شروع فرآیند تشکیل آبسه به ندرت درد بیمار شدید و ناراحت کننده است، اما با گذشت یک روز یا بیشتر این ناراحتی می‌تواند بسیار شدید شده و درد یا تیر کشیدن غیر قابل تحمل دندان را برای فرد به همراه داشته باشد.

در صورتی مواجه شدن با مشکلات زیر در هنگام دندان درد بلافاصله با دندان پزشک خود ملاقات کنید:

  • ادامه یافتن درد دندان برای مدت طولانی تر از ۱ یا ۲ روز
  • شدید بودن درد دندان
  • ایجاد تب، گوش درد، یا درد در هنگام باز کردن دهان

متخصصین ما در کلینیک دندان پزشکی ایده آل از روش‌های تشخیص و درمان مناسب برای درد دندان استفاده می‌کنند. به این ترتیب مشکلات مربوط به عفونت دندان‌ها درمان شده و از پخش شدن این عفونت در سایر نقاط صورت و سر و نیز پخش شدن آن از طریق جریان خون به سایر نقاط بدن جلوگیری می‌شود.

مشاورین ما در گروه ارتودنسی ایده آل همواره آماده ارائه اطلاعات و خدمت رسانی به شما درباره روش‌ها و ساعت کار کلینیک از طریق شما تلفن‌های ۰۲۱۶۶۳۸۱۱۹۵ و ۰۲۱۷۷۷۳۱۰۰۷ می‌باشند.

دلایل درد دندان


درد دندان اغلب زمانی ایجاد می‌شود که به ریشه یک دندان آسیب وارد شده باشد. با این وجود همواره ممکن است دلایل دیگر نیز باعث ایجاد درد دندان شوند. به این ترتیب مواردی همچون آبسه و عفونت دندان، بیماری‌های لثه، تشکیل پلاک، پوسیدگی دندان، آسیب دیدگی و جراحت، شکستگی دندان، پر شدن و روکش کردن دندان بطور نا مناسب، افتادن یا شل شدن پر کردگی یا روکش دندان، از دست دادن یک دندان (برای مثال در نتیجه کشیدن آن)، مشکلات مفصل گیجگاهی (TMJ)، و ایجاد وقفه تنفسی در خواب همگی از علائم کمتر رایج برای ایجاد دندان درد هستند.

به هر حال، همواره در برخی موارد می‌توان مشاهده کرد درد ایجاد شده از ناحیه خارج دندان به سمت دهان کشیده می‌شود و به این ترتیب فرد به اشتباه تصور می‌کند دچار درد دندان شده است. این شرایط اغلب زمانی اتفاق می‌افتد که مشکل مربوط به مفصل فک (مفصل گیجگاهی)، گوش‌ها، عصب، سینوس‌ها، و یا عضلات صورت باشد. علاوه بر این گاهی اوقات مشکلات قلبی نیز می‌تواند احساس درد دندان را برای فرد ایجاد کند.

نشانه‌ها و علائم درد دندان


درد دندان و فک از مشکلات رایج در بین افراد هستند. به این ترتیب احساس درد خفیف در نتیجه وارد کردن فشار یا قرار گرفتن دندان در معرض مواد غذایی گرم یا سرد مسئله‌ای کاملاً عادی است. به هر حال، اگر درد بیمار شدید بوده و برای مدت بیش از ۱۵ ثانیه پس از وارد کردن فشار یا قرار گرفتن در معرض تغییرات دمایی ادامه داشته باشد، این شرایط احتمالاً می‌تواند نشان دهنده ایجاد مشکلات جدی تر برای فرد باشد. در صورتی که در این شرایط التهاب شدید در دندان ایجاد شده باشد، درد ممکن است به ناحیه گونه، گوش، یا فک کشیده شود. علائم و نشانه‌های این مشکل می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت بوده و شامل موارد زیر باشد:

  • درد در هنگام جویدن غذا
  • حساسیت به مواد غذایی گرم یا سرد
  • خون ریزی یا خارج شدن چرک از نواحی اطراف یک دندان یا لثه‌ها
  • ورم کردن نواحی اطراف یک دندان یا ورم کردن فک و گونه

مشاهده علائم زیر در افراد در ارتباط با درد دندان یا فک می‌تواند نشان دهنده لزوم مراجعه بیمار به مطب پزشک یا بیمارستان برای استفاده از خدمات اورژانسی دندان پزشکی باشد:

  • تب زیاد یا سرد شدن بدن
  • وارد شدن آسیب به ناحیه سر یا صورت: در صورتی که فرد احساس سر درد، گیجی، حالت تهوع، استفراغ، یا سایر علائم مانند آن پس از وارد شدن آسیب به ناحیه صورت یا دهان داشته باشد، ممکن است دچار مشکلات جدی تر به غیر آسیب دیدگی دندان شده باشد.
  • خارش یا تحریک پوست صورت: مشاهده این شرایط می‌تواند نشان دهنده گسترش عفونت مربوط به یک دندان باشد. به این ترتیب پزشک می‌تواند درباره روش درمان مناسب برای رفع این مشکل تصمیم گیری نماید.
  • هر گونه درد در ناحیه فک که با درد در ناحیه سینه همراه باشد
  • ایجاد مشکل در هنگام بلع غذا یا درد و خون ریزی در لثه‌ها

تشخیص دندان درد


برای تشخیص دندان درد معمولاً شرح حال بیمار گرفته شده و از معاینات فیزیکی استفاده می‌شود. گاهی اوقات به این منظور می‌توان از تصویر برداری رادیویی همچون عکس رادیولوژی به منظور کمک به تشخیص بهتر مشکل استفاده کرد. در صورتی که علت ایجاد مشکل چیزی به غیر از مشکلات دندان یا فک باشد، پزشک احتمالاً دوای دندان درد مناسب را برای شما تجویز خواهد کرد. در مواردی که مشکل شدیدتر باشد، پزشک ممکن است به شما توصیه کند برای مراقبت بیشتر به بیمارستان مراجعه کنید. به این ترتیب پس از رفع مشکل بیمار به یک دندان پزشک جهت بررسی مشکلات دهان و دندان معرفی خواهد شد.

درمان درد دندان


در اکثر موارد، بهترین راه برای متوقف کردن درد دندان یا فک در ابتدا با مصرف داروهای مسکن و آنتی بیوتیک‌ها (مثل آموکسی سیلین) شروع می‌شود. در ادامه لازم است با یک دندان پزشک برای بررسی مشکل ملاقات شود. در برخی موارد، پزشک ممکن است سعی کند از تزریق مواد بی حسی موضعی در اطراف دندان برای کنترل درد استفاده کند. در صورتی که هنگام درد دندان ایجاد ورم در ناحیه لثه‌ها یا صورت مشاهده گردد یا بیمار دچار تب شود، احتمالاً داروهای آنتی بیوتیک مناسب برای بیمار تجویز خواهد شد. مراحل درمان درد دندان در این شرایط به شرح زیر می‌باشد:

  • در مطب دندان پزشک از روش‌های تمیز کردن حرفه‌ای خط لثه برای بیمار استفاده شده و ممکن است نیاز به پر کردن دندان وجود داشته باشد. مشکلات جدی تر در این شرایط احتمالاً نیاز به عصب کشی و درمان ریشه (پوشاندن ریشه دندان) و نیز روکش دندان دارد. در شرایط خاص حتی ممکن است دندان پزشک برای رفع مشکل مجبور به کشیدن دندان شود.
  • در صورت مشاهده طب یا ورم در ناحیه فک معمولاً داروی آنتی بیوتیک برای مصرف فرد بیمار تجویز می‌شود. در این شرایط لازم است درمان به صورت مرحله به مرحله پیش برود. به این ترتیب ابتدا لازم است اقدامات فوری نسبت به تسکین درد و از بین بردن عفونت بیمار انجام شده و انجام اقدامات ترمیمی مورد نیاز به آینده موکول شود (هفته‌ها یا ماه‌های بعد). به این ترتیب بیمار معمولاً می‌تواند در طول دوره ریکاوری خود به محل کار یا مدرسه باز گردد. در ادامه دندان پزشک یا جراح دهان از روش‌های درمان لازم در زمان مناسب برای بیمار استفاده خواهند کرد.
  • در صورتی که سایر عوامل به غیر از وضعیت دندان‌ها یا فک (همچون مشکلات مفصل گیجگاهی، عفونت سینوس، نارسایی عضلات یا مشکلات عصبی) باعث ایجاد درد شده باشند، درمان بیمار با توجه به شرایط خاص وی انجام خواهد شد.

درمان دندان درد در کودکان

حتی اگر دندان درد کودک شما با استفاده از روش‌های خانگی بر طرف شد، حتماً در اولین فرصت جهت معاینه کودک خود به مطب دندان پزشک مراجعه کنید.

عدم مراجعه به موقع ممکن است باعث بروز بیماری‌های خطرناک مانند عفونت دندان و لثه و یا تخریب دندان‌های شیری کودک شود.

 

4452

مشاهده درد دندان در کودکان (بدون تب یا ورم در ناحیه صورت) معمولاً نیازی به درمان اورژانسی ندارد. در ابتدا سعی کنید با کمک کودک خود محل دقیق درد دندان را شناسایی کنید و از زمان شروع درد دندان و دلایل احتمالی آن، اطلاعات هر چند محدود به دست آورید.

در صورتی که درد دندان باعث شده کودک شما در طول شب بیدار باشد یا این درد تا روز بعد ادامه پیدا کند، این شرایط می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی تر دندان باشد که در صورت درمان نشدن همواره امکان تشدید آنها وجود دارد. به همین خاطر لازم است در هنگام مواجه شدن با این شرایط دندان پزشک در کوتاه ترین زمان ممکن وضعیت دندان‌های کودک شما را بررسی کند. به هر حال، تا زمان ملاقات با دندان پزشک شما می‌توانید از روش‌های ساده برای تسکین درد دندان کودک خود استفاده کنید.

در صورتی که وضعیت غیر عادی در ارتباط با دندان‌های کودک مشاهده نشد، مرحله بعد می‌تواند کمک به کودک برای نخ دندان کشیدن در اطراف دندان دچار درد باشد. به این ترتیب می‌توان ذرات مواد غذایی یا تکه‌های باقیمانده از شیرینی را که ممکن است به دندان کودک چسبیده و باعث ایجاد ناراحتی برای وی شده باشند، از محل خارج کرد. در صورتی که با انجام این کار ناراحتی کودک ادامه پیدا کرد، از اقدامات مناسب برای کاهش ناراحتی کودک خود استفاده کنید. در ادامه برخی از اقدامات قابل استفاده برای کاهش درد دندان یا ناراحتی کودک در دهان (حداقل در کوتاه مدت) ارائه شده است:

  • همواره می‌توان از داروهای ایبوپروفن یا استامینوفن با مقدار دوز مناسب با توجه به سن کودک و وزن وی برای کاهش ناراحتی و درد استفاده کرد. در صورتی که تمیز کردن فضای اطراف دندان‌ها برای خارج کردن مواد غذایی باقیمانده و مصرف دارو توانست درد و ناراحتی کودک را با گذشت یک ساعت متوقف کند، آنگاه شما می‌توانید تا روز بعد برای هماهنگی جلسه ملاقات با دندان پزشک صبر کنید.
  • از یک تکه یخ بر روی فک و بطور خاص ناحیه دچار ورم استفاده کنید. کمپرس یخ باید خارج از دهان بر روی پوست صورت قرار گرفته و با گذشت حدود یک یا دو دقیقه برداشته شود. در واقع هنگام استفاده از کمپرس یخ باید از پوست صورت کودک به دقت مراقبت گردد تا به این ترتیب گونه‌ها یا بافت‌های نرم به خاطر استفاده از یخ دچار سوختگی نشوند.

در صورتی که با استفاده از دو روش فوق درد و ناراحتی کودک متوقف نشد، احتمالاً در دهان کودک شما آبسه ایجاد شده است و لازم است دندان پزشک وضعیت کودک را در همان روز یا صبح روز بعد مورد معاینه و بررسی قرار دهد.

توجه داشته باشید در هیچ شرایطی نباید آسپیرین (یا سایر داروهای مسکن درد) بر روی لثه‌های کودک قرار داده شود. این داروها به شدت اسیدی بوده و به جای تسکین درد، می‌توانند باعث افزایش درد کودک شوند.

درمان‌های خانگی برای درد دندان

46635

برای درمان خانگی درد دندان می‌توان فعالیت‌های زیر را انجام داد:

  • مصرف داروهای مسکن درد که نیازی به نسخه پزشک ندارند. برای مثال در این رابطه می‌توان از استامینوفن (تیلنول) یا ایبوپروفن (آدویل) استفاده کرد. مصرف این داروها می‌بایست به مقدار مشخص شده بر روی بسته دارو و بر اساس زمان بندی مناسب تا زمانی انجام شود که بیمار بتواند با دندان پزشک ملاقات نماید.
  • اجتناب از مصرف مواد غذایی بسیار سرد یا بسیار گرم، زیرا این شرایط می‌تواند باعث تشدید درد بیمار در ناحیه دهان و دندان شود.
  • گاز گرفتن یک گلوله پارچه‌ای نخی غوطه ور شده در روغن میخک. این روغن را می‌توان از اکثر داروخانه‌ها بدون نیاز به نسخه پزشک تهیه کرد.

برای درمان خانگی درد فک می‌توان فعالیت‌های زیر را انجام داد:

  • مصرف آسپیرین یا ایبوپروفن (ادویل یا موترین) می‌تواند برای مشکلات ناشی از مفصل فک در افراد بزرگسال مفید باشد.
  • مصرف استامینوفن (تیلنول) (و نه آسپیرین) برای کودکان و نوجوانان مناسب است.
  • در صورتی که هنگام باز کردن دهان بیمار درد احساس کند، احتمالاً درد ایجاد شده به خاطر مشکلات مفصل فک (TMJ) می‌باشد. در این شرایط خمیازه کشیدن یا وارد کردن مقدار زیادی غذا در دهان می‌تواند درد بیمار را تشدید کند. به این ترتیب ملاقات با پزشک یا دندان پزشک می‌تواند به تشخیص علت ایجاد مشکل کمک موثر نماید.

پیشگیری از درد دندان


اکثر افراد با رعایت مراقبت‌های منظم از وضعیت دهان و دندان‌های خود می‌توانند از درد شدید دندان پیشگیری نمایند. در این رابطه لازم است به نکات زیر توجه شود:

  • استفاده از یک رژیم غذایی سالم به همراه استفاده از نخ دندان و مسواک زدن منظم. به این ترتیب فرد می‌بایست مراقبت کافی از مواد غذایی مصرفی خود داشته و کمتر از مواد غذایی که بین دندان‌ها گیر افتاده یا به آنها می‌چسبند، استفاده نماید.
  • مسواک زدن منظم دندان‌ها می‌تواند یک نکته کلیدی در پیشگیری از درد دندان باشد. مسواک زدن پس از غذا خوردن یا مصرف مواد غذایی که می‌توانند بطور طبیعی عملکردی شبیه مسواک زدن داشته باشند، می‌بایست به عنوان بخشی از اقدامات مراقبتی برای پیشگیری از درد دندان مورد توجه قرار گیرند. برای مثال به این منظور می‌توان وعده غذایی را با مصرف سالاد یا سیب خاتمه داد.
  • روزی یک بار نخ دندان بکشید و لثه‌های خود را بطور منظم مسواک بزنید. چرخاندن آب در دهان می‌تواند یک روش موثر برای خارج شدن مواد غذایی گیر افتاده در بین دندان‌ها باشد، اما نخ دندان کشیدن یک روش موثرتر برای خارج کردن مواد غذایی از دهان در مواقعی است که به دقت توسط فرد انجام شود.
  • با مصرف فلوراید و زایلیتول می‌توان از پوسیدگی دندان پیشگیری کرد. مصرف فلوراید بطور خاص در پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان مفید می‌باشد. در صورتی که منابع آب شهری شما با فلوراید غنی نمی‌شوند، دندان پزشک می‌تواند برای کودک شما قرص‌ها یا مکمل‌های حاوی فلوراید برای سنین پایین تر از ۱۰ سال تجویز نماید. زایلیتول یک ماده طبیعی موجود در درخت غوشه است که باکتری‌های دهان آن را به عنوان یک ماده غذایی شبیه کربو هیدرات‌ها و قندهای ساده در نظر گرفته و آن را مصرف می‌کنند.
  • همه افراد لازم است حداقل دو بار در سال برای تمیز کردن حرفه‌ای دندان‌ها و بررسی وضعیت آنها به مطب دندان پزشک مراجعه کنند. انجام این کار می‌تواند یک روش موثر برای پیشگیری از هر دوی موارد پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه باشد. همچنین ممکن است لازم باشد از عکس رادیولوژی در هر سال برای تشخیص مشکلات احتمالی ایجاد شده در ارتباط با ناحیه دهان و دندان استفاده شود.
  • همه افراد می‌بایست بریج یا پل دندان و دندان‌های مصنوعی خود را تمیز نگه دارند. به این منظور دندان پزشک می‌تواند روش‌های مناسب به بیمار پیشنهاد کند. در صورتی که توصیه‌های ارائه شده به افراد در این رابطه جدی گرفته شود، حتی در مواقعی که تمام دندان‌های دائمی در دهان دیگر وجود نداشته باشند، باز هم می‌توان از ایجاد مشکلات جدید در ارتباط با وضعیت دهان و دندان پیشگیری کرد.
  • در هنگام ورزش کردن یا انجام فعالیت‌های تماسی لازم است از هد گیر (headgear) یا ابزارهای محافظ در دهان استفاده شود.
  • سیگار نکشید. در حقیقت مصرف تنباکو می‌تواند مشکلات دهان و دندان را تشدید کند.