ارتودنسی پیشگیری به مجموعه‌ای از روش‌ها و دستورالعمل‌های مراقبت از دهان و دندان گفته می‌شود که به جلوگیری از پیشرفت ناهنجاری‌های دندان‌ها کمک می‌کند. در صورتی که دهان و دندان وضعیت سالمی نداشته باشد، احتمال بروز انحراف فک‌ها (عارضه‌ای که در اثر آن، دندان‌های بالا و پایین به شکل مناسبی بر روی هم قرار نمی‌گیرند) افزایش می‌یابد و در ادامه می‌تواند منجر به ناهنجاری‌ها و عوارضی از قبیل کراس‌بایت، جلو آمدن شدید فک بالایی، فاصله زیاد بین فک بالا و پایین و جلو بودن فک پایین شود.

کودکانی که در اوایل سن ۷ سالگی و یا قبل از آن به دندانپزشک متخصص ارتودنسی دندان در کودکان مراجعه می‌کنند، در آینده به این مشکلات و ناهنجاری‌ها دچار نخواهند شد و مزایای ارتودنسی کودکان برای همیشه برای آنان باقی خواهد ماند. کودکانی که در سنین بعد از ۷ سالگی قرار دارند، می‌توانند در دهان خود هم دندان‌های شیری و هم دندان‌های دائمی داشته باشند. در این کودکان ممکن است مشکلات مختلفی از قبیل شلوغی دندان‌ها، افتادن دندان، فاصله زیاد بین دندان‌ها و ناهنجاری‌های رشدی در فک‌ها مشاهده شود. همواره توصیه می‌شود که این مشکلات در کودکان هر چه سریع‌تر تحت درمان قرار گیرد. زیرا تأخیر در درمان آنها می‌تواند موجب تشدید این مشکلات و سخت‌تر شدن امکان درمان آنها در آینده شود.

طی چند سال اخیر، پیشرفت‌های قابل توجهی در زمینه روش‌های ارتودنسی حاصل شده است. به طوری که امروزه ما می‌توانیم از درمان‌ها و روش‌های اصلاحی ساده و ملایمی برای کودکان استفاده کنیم که نیاز به انجام ارتودنسی در آینده را تا حد بسیار زیادی رفع می‌کند. گروه دندانپزشکی و ارتودنسی ایده‌آل، تمامی خدمات ارتودنسی پیشگیری را ارائه می‌کند و برنامه‌های درمانی را مطابق با نیازها و وضعیت دندان‌های کودک شما تدارک می‌بیند. اگر کودک شما نیز از مشکلات دهان و دندان رنج می‌برد، در اسرع وقت از خدمات ارتودنسی ما استفاده کنید.

چه نیازی به انجام ارتودنسی پیشگیری وجود دارد؟

ارتودنسی پیشگیری به متخصصان این امکان را می‌دهد که مشکلات دندان‌ها در کودکان را به موقع شناسایی کنند. هر چقدر این مشکلات زودتر تشخیص داد شود، می‌توان از بروز ناهنجاری‌های شدیدتر در آینده که نیاز به درمان‌های سخت و پُرهزینه خواهد داشت، جلوگیری کرد. وقتی که کودک شما در حال رشد باشد، ممکن است که مشکلات خاصی به تدریج در وضعیت دندان‌ها و فک او بروز کند که یک دندانپزشک حرفه‌ای می‌تواند با انجام معاینات منظم آنها را تشخیص دهد. بعضی از این مشکلات می‌تواند شامل شلوغی دندان‌ها، فاصله زیاد بین آنها، جلو بودن فک بالا، جلو بودن فک پایین، وجود دندان‌های زیاد، از دست رفتن یا خالی ماندن جای دندان، ناهنجاری‌های فک، دندان کشیده شده و پیش‌آمدگی دندان‌ها باشد. اما چه عاملی باعث بروز این مشکلات و ناهنجاری‌ها می‌شود؟ عوامل ژنتیکی، تغذیه نامناسب، مصدومیت، عادت به مکیدن شست یا انگشت‌های دست، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و بیماری‌های مختلف لثه و دندان همگی از عواملی هستند که می‌توانند باعث شروع زودهنگام مشکلات فک و دندان شوند.

یکی از شایع‌ترین مشکلات دندان در کودکان، افتادن زودهنگام یک یا چند تا از دندان‌های شیری می‌باشد. افتادن زودهنگام دندان‌ها می‌تواند یک منشأ احتمالی برای مشکلات دندان‌ها در آینده باشد. زیرا وقتی که دندان‌های شیری از دست می‌روند، جای آنها خالی می‌ماند و دندان‌های اطراف شروع به پُر کردن این فضای خالی می‌کند. در نتیجه دچار انحراف شده و در شکل تماس آنها با دندان‌های مجاور مشکل به وجود می‌آید. همچنین فضای موجود برای دندان‌هایی که هنوز از لثه‌ها بیرون نیامده‌اند، نسبت به حالت طبیعی کاهش پیدا می‌کند.

یک دلیل دیگر برای استفاده از ارتودنسی زود هنگام، مشکلات و ناهنجاری‌های مربوط به فک‌ها است که می‌تواند بر شکل صورت و موقعیت دندان‌ها نیز تأثیر منفی داشته باشد.
مزایای ارتودنسی پیشگیری چیست؟

تشخیص و درمان زودهنگام مشکلات دهان و دندان (از سن ۷ سالگی) می‌تواند باعث جلوگیری از پیشرفت این مشکلات شود. درمان این مشکلات در کودکان را می‌توان را با روش‌های ساده‌تر، سریع‌تر و کم هزینه‌تر انجام داد. در واقع اگر شما دوراندیشی لازم را به خرج داده و نسبت به درمان کودک خود قبل از شدید شدن مشکل او اقدام کنید، می‌توانید نیاز به سال‌ها درمان ارتودنسی و مراجعات مکرر او به دندانپزشک در آینده را برطرف کرده، در وقت و هزینه‌های او صرفه‌جویی کرده و از حسرت خوردن او بابت درمان‌هایی که در کودکی به راحتی می‌توانست انجام دهد، جلوگیری کنید.

ارتودنسی پیشگیری باعث جلوگیری از بروز مشکلات و ناهنجاری‌های پیچیده دندان‌ها در آینده و یا متوقف کردن روند پیشرفت آنها می‌شود.

هنگامی که ما بعد از معاینه دقیق کودک شما تشخیص دادیم که او نیاز به انجام ارتودنسی پیشگیری دارد، شما را به یک متخصص ارتودنسی ارجاع می‌دهیم تا او هم در مورد مشکل کودک شما و راه‌حل درمان آن، نظر بدهد و در صورت لزوم از روش‌های درمانی که ما در مرکز خود قادر به ارائه آنها نیستیم، برای کودک شما استفاده کند.

تشخیص و درمان زودهنگام مشکلات ارتودنسی به کودک شما امکان می‌دهد که:

از پیش‌آمدگی بیش از حد دندان‌های جلو و خطر آسیب دیدن آنها جلوگیری می‌کند.
امکان بهداشت بهتر دهان و دندان را فراهم کرده و پیش‌زمینه‌های لازم برای بروز بیماری‌های دندان و لثه را رفع می‌کند.
زیبایی ظاهری و سطح اعتماد به نفس کودک شما را بالاتر می‌برد و موجب می‌شود که همسن و سالانش او را به خاطر مشکلات ظاهری مسخره نکنند.
دندان‌های دائمی به موقعیت درست و سالم خود هدایت شده و از شلوغی یا فاصله افتادن بین آنها جلوگیری می‌شود.
روند رشد و نمو فک‌ها تحت نظر قرار گرفته و در صورت لزوم، اصلاح می‌شود.

تشخیص مشکلات دندان‌ها درکودکان

اگر شما هم با توجه به وضعیت دندان‌های کودک خود احتمال می‌دهید که مشکلی برای او به وجود بیاید، منتظر بودن برای بروز چنین مشکلی و امیدواری به برطرف شدن خود به خودی آن، هرگز نمی‌تواند راهکار خوبی برای مواجهه با مشکل باشد. البته در بسیاری از موارد هم شما اصلاً از وجود چنین مشکلاتی اطلاع ندارید، زیرا نمی‌توانید علائم آن را ببینید.

پس بهتر است که به یک دندانپزشک مراجعه کنید تا کودک شما را معاینه کند. با این کار یا خیالتان از بابت عدم وجود مشکلات احتمالی راحت می‌شود و یا در صورتی که مشکلی وجود داشته باشد، توصیه‌ها و اقدامات لازم برای درمان آن انجام خواهد شد. به خاطر داشته باشید که درمان کودک در این مرحله به نفع خود او و همه کسانی که نگران او هستند، خواهد بود.

متخصصان ارتودنسی از معاینات چشمی و عکسبرداری اشعه ایکس برای تشخیص مشکلاتی که از قبل به وجود آمده است، استفاده می‌کنند. اما علاوه بر آن، الگوی رشد دندان‌ها و فک را نیز در کودکان بررسی می‌کنند تا در صورتی که احتمال هرگونه ناهنجاری یا نامرتب شدن دندان‌ها یا انحراف فک‌ها در آینده وجود دارد، همین الان بتوانند اقدامات و درمان‌های پیشگیرانه را شروع کنند.

تشخیص صحیح مشکلات دندانی باید در اولین سال‌های عمر هر شخص انجام گیرد. در واقع اغلب درمان‌های پیشگیرانه در حدود سن ۶ سالگی آغاز می‌شود.
از چه نوع اقدامات پیشگیرانه برای درمان کودک استفاده می‌شود؟

پاسخ این پرسش می‌تواند بسته به وضعیت کودک شما متفاوت باشد. برای مثال در صورتی که مشکل کودک مربوط به افتادن زودهنگام دندان‌های آسیاب باشد، لازم است که یک فضا نگه‌دارنده مناسب در جای خالی این دندان گذاشته شود تا فضای کافی برای رشد دندان‌های دائمی حفظ شود.

در صورتی که دندان‌های آسیاب بالا و پایین به شکل مناسبی بر هم منطبق نباشند، از ابزاری به نام هِدگیر استفاده می‌شود که کودک باید آن را ۱۲ تا ۱۵ ساعت در روز در دهان خود بگذارد.

اگر کودک شما عادت به مکیدن شست یا انگشتان دست خود دارد، باید یک ابزار مخصوص دیگر در دهان او گذاشته شود که با وجود آن، مکیدن انگشت برای کودک مشکل شده و به تدریج این عادت که می‌تواند منجر به جلو آمدن شدید فک بالا در آینده شود را ترک خواهد کرد.

دندان‌های جلو اولین دندان‌های دائمی هستند که در کودک ظاهر می‌شوند. اگر مشکلی در وضعیت این دندان‌ها وجود داشته باشد، می‌توان از بریس‌های ارتودنسی برای اصلاح آن استفاده کرد. به این ترتیب در آینده دیگر نیازی به استفاده از روش‌های پیچیده‌تر و پُرهزینه‌تر ارتودنسی وجود نخواهد داشت.
روند ارتودنسی پیشگیری در کلینیک ارتودنسی ایده‌آل
مشاوره با والدین

مؤثرترین و کارآمدترین راهکار برای ارتودنسی پیشگیری آن است که نحوه صحیح بهداشت دهان و دندان کودک به والدین او آموزش داده شود. این کار را می‌توان از همان زمان بعد از تولد کودک و مراقبت‌های دوران نوزادی شروع کرد. برای مثال والدین کودک باید به او کمک کنند تا عادت به زبان زدن به دندان‌ها را ترک کند و یا باید بتوانند دندان‌های کودک را با استفاده از یک مسواک انگشتی یا پارچه پنبه‌ای نرم تمیز کنند. همچنین باید شیر دادن به کودک با شیشه را از سن ۱۸ تا ۲۴ ماهگی متوقف کنند تا موجب افزایش پوسیدگی دندان‌های او در آینده نشود.
جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها

تجمع باکتری‌ها بر روی دندان می‌تواند باعث پوسیدگی و خراب شدن دندان شود. اگر این مشکل در زمان کودکی و برای دندان‌های شیری پیش بیاید، می‌تواند منجر به انحراف فک‌ها شود. ما می‌توانیم راه‌های جلوگیری از پوسیدگی دندان‌های کودک از طریق رژیم غذایی، استفاده از پمادها و وسایل مخصوص این کار را به شما آموزش بدهیم.
فضا نگه‌دارنده‌ها

فضا نگه‌دارنده وسیله مخصوصی است که به جای دندان‌های شیری که زودتر از موقع می‌افتند و یا لازم است کشیده شوند، قرار داده می‌شود تا فضای کافی برای رشد دندان دائمی به جای دندان شیری وجود داشته باشد. به طور کلی، هدف اصلی از ارتودنسی پیشگیری آن است که فضای کافی و لازم برای رشد صحیح و مرتب دندان‌های دائمی در آینده فراهم شود. فضا نگه‌دارنده‌ها ممکن است از نوع متحرک یا ثابت و نیز به حالت سیم‌دار یا بدون‌سیم ساخته شوند.

به هر حال بسته به نوع ناهنجاری مورد نظر، لازم است از ابزارهای ارتودنسی مناسب برای جلوگیری از کج شدن دندان‌های باقیمانده و نیز برای صاف کردن آنها و یا ایجاد فضای بیشتر برای رشد دندان‌ها استفاده شود.

از ابزاری به نام هدگیر برای اصلاح روند رشد فک بالایی و از فاصله‌اندازهای بین فکی برای اصلاح موقعیت نامناسب دندان‌ها و انحراف فک‌ها استفاده می‌شود.

چه زمانی باید از بریس‌ها استفاده کرد؟

از بریس‌ها هنگامی استفاده می‌شود که لازم باشد کل دندان‌ها با هم جابه‌جا شوند تا مشکل منطبق نبودن دندان‌های بالا و پایین برطرف شود. استفاده از بریس‌ها معمولاً بعد از مرحله ارتودنسی پیشگیری و برای اصلاح مشکلات جزئی لازم می‌شود. در این شرایط معمولاً از بریس‌های ساده‌تر و به مدت کوتاه‌تری استفاده می‌شود. اما همین مشکلات کوچک در صورتی که درمان نشوند، در آینده ممکن است به استفاده طولانی‌مدت از بریس‌های پیچیده نیاز داشته باشد. حتی در بعضی از موارد ممکن است درمان آنها مستلزم انجام جراحی فک و دهان باشد. به این ترتیب، صرف نظر از هزینه‌های بسیار بالا و دوره‌های بهبودی طولانی که این درمان‌ها در آینده خواهد داشت، نتایج حاصل از آن هم ممکن است به خوبی هنگامی که از بروز آنها پیشگیری می‌شد، نباشد.